ดรัมเมเยอร์และคทากร: การแปรขบวนกับไม้คทา

การควงคทา (twirling bâton) เป็นกีฬาที่ผสมศิลปะ รวมการควงไม้คทา การเต้น และยิมนาสติกเข้าด้วยกัน ผู้เล่นแต่ละคนหรือคทากรควงไม้คทาของตัวเอง และชุดท่าทั้งหมดอาศัยความสอดคล้องระหว่างร่างกาย ไม้คทา และเพลง กีฬานี้มักถูกอธิบายว่าใกล้เคียงกับยิมนาสติกลีลา การแสดงออกแบบมาเพื่อให้ชมและให้กรรมการตัดสิน ทั้งประเภทเดี่ยว คู่ หรือทีม

ดรัมเมเยอร์มาจากอีกธรรมเนียมหนึ่ง คือกลุ่มที่เคลื่อนไปบนถนนในชุดพาเหรดสีสดและหมวกที่ออกแบบเฉพาะ ตามจังหวะของวงโยธวาทิต ท่าเต้นผสมการควงไม้คทาโลหะ การโยน การเดินแถว และท่าเต้นเข้าด้วยกัน และตามธรรมเนียม ดรัมเมเยอร์จะเดินนำขบวนพาเหรดในงานเทศกาลของเมือง ในทางประวัติศาสตร์ กลุ่มนี้เองที่ทำให้ไม้คทาเป็นที่นิยมในฝรั่งเศสราวปี พ.ศ. 2493-2512 ในฐานะสัญลักษณ์ของความสง่างามและความเป็นหนึ่งเดียว

สองโลกนี้มีส่วนที่ทับซ้อนกัน คือมีประวัติศาสตร์ร่วมกันและมีบางประเภทการแข่งขันของสหพันธ์ร่วมกัน (Parade Corps, Majorette Corps) ตัวอย่างเช่น FSCF รวมกิจกรรมนี้ไว้ภายใต้ชื่อ “ดรัมเมเยอร์และการควงคทา” แต่เมื่อจะเตรียมการแสดง ควรรู้ก่อนว่ากำลังทำงานในกรอบไหน ชุดท่าที่ตัดสินบนพื้นที่แข่งขันที่มีขอบเขตชัดเจน มีตรรกะต่างจากขบวนพาเหรดบนถนน

ฝั่งการควงคทา กฎของ UFOLEP กำหนดกลุ่มท่าไว้ห้ากลุ่ม ที่ต้องทำโดยใช้สองมือเท่ากัน (ท่ามือซ้ายเท่ากับท่ามือขวา) ได้แก่ โรล (roll) ฟลิป (flip) ท่านิ้ว (finger) เพรตเซล (pretzel) และการโยน (toss) ศัพท์ชุดนี้เป็นพื้นฐานร่วมที่ดีสำหรับวางโครงงานด้านเทคนิค แม้ตัวเลขเกณฑ์ในกฎแต่ละฉบับจะใช้ได้เฉพาะกับสหพันธ์นั้นเท่านั้น

ลงรายละเอียด กลุ่มการโยนมีพื้นฐานอยู่ที่ thumb toss (โยนด้วยนิ้วโป้ง) และการรับคืนทำแบบไม่มองได้ ทั้งด้านหลังศีรษะ ด้านข้าง ใต้ขาที่เตะขึ้น หรือลอดใต้ขาข้างเดียวหรือสองข้าง ท่าโรลอย่าง elbow roll (โรลที่ข้อศอก) ให้ไม้คทากลิ้งไปบนร่างกาย ส่วนท่านิ้วให้ไม้คทาหมุนรอบนิ้ว ชุดท่าหนึ่งมักมีช่วงแนวตั้ง แนวนอน ท่านิ้ว และท่าโรล

ความหลากหลายของระนาบ ทั้งแนวตั้ง แนวนอน และแนวเฉียง เป็นเกณฑ์การให้คะแนนในตัวเอง เช่นเดียวกับการใช้สองมือเท่ากัน ก่อนสร้างการแปรแถวของกลุ่ม จึงควรทำท่าแต่ละกลุ่มให้มั่นคงเป็นรายคนก่อน ท่ากลุ่มจะออกมาดีก็ต่อเมื่อสมาชิกทุกคนคุมท่าและการรับคืนได้ รวมถึงข้างที่ถนัดน้อยกว่าด้วย นอกจากนี้ยังมีประเภทที่ไม่มีการโยน เช่น X-Strut ซึ่งเน้นท่ายิมนาสติกและท่าเต้น

งานกลุ่มมีข้อกำหนดของตัวเอง ประเภทคู่ กฎของ UFOLEP กำหนดให้มีการส่งคทาอย่างน้อย 2 ครั้ง และการควงสองคทา 1 ครั้งต่อนักกีฬาหนึ่งคน ประเภททีม ต้องมีการส่งคทาอย่างน้อย 3 ครั้ง และการควงสองคทา 2 ครั้ง การส่งคทาคือการส่งไม้คทาจากคนหนึ่งไปยังอีกคน ส่วนการควงสองคทาคือการที่นักกีฬาคนเดียวควงไม้คทาสองอันพร้อมกัน ตัวเลขเหล่านี้เป็นตัวอย่างจากกฎ ไม่ใช่มาตรฐานสากล จำนวนคนในทีมก็ต่างกันไปตามกรอบการแข่งขัน (สูงสุด 8 คนสำหรับ Twirling Team ของ IBTF และ 6 ถึง 8 คนสำหรับ Équipe Twirl ของ FFSTB)

ในเชิงพื้นที่ แนวคิดหลักคือการเปลี่ยนแถว หรือ form change คือการจัดวางสมาชิกที่เปลี่ยนไปตลอดชุดท่า ประเภททีมของ IBTF กำหนดให้มีการเปลี่ยนแถวเหล่านี้อย่างชัดเจน และ Exhibition Corps ถึงกับให้คะแนนจาก “drill design” “maneuvering” และการสร้างภาพ (pictures and patterns) ด้วยจังหวะเวลาและความแม่นยำ ในประเภททีมเทคนิค (Twirling Team ของ IBTF สูงสุด 8 คน คนละหนึ่งคทา เพลงบังคับยาวประมาณ 3 นาที) สมาชิกทุกคนต้องควงคทาครบทั้งสามรูปแบบ ทั้งอยู่กับที่และขณะเคลื่อนที่ โดยมีการส่งคทาและการควงหลายคทาผสมเข้าไปแบบที่ต้องพึ่งพากัน

หัวใจยังคงเป็นความพร้อมเพรียง (unison) ทีมที่ดีต้อง “หมุนและเคลื่อนที่ไปเหมือนเป็นคนเดียว” เพื่อเตรียมการแปรแถวเหล่านี้ ผู้ฝึกสอนหลายคนวางภาพตำแหน่งและการเปลี่ยนแถวไว้ล่วงหน้า เครื่องมือบนเว็บอย่าง Stancz ช่วยให้วางและดูการแปรแถวในมุมมอง 2D มุมมอง 3D และมุมมองผู้ชม ในด้านศัพท์ ที่นี่คิดเป็น “การแปรแถว” การส่งคทา form change และการผ่านส่วนต่างๆ ของพื้นที่แข่งขัน ไม่ใช้จุดอ้างอิงของประเภทอื่นที่ไม่ปรากฏในเอกสารอ้างอิงของการควงคทา

ในการแสดงที่มีกรรมการตัดสิน พื้นที่มีขอบเขตชัดเจน พื้นที่แข่งขัน (praticable) ใช้เส้นของสนามในโรงยิมเป็นขอบ เส้นสีขาวของสนามเทนนิสสำหรับประเภทเดี่ยว และเส้นสีเหลืองของสนามแฮนด์บอลสำหรับประเภทคู่และทีม พื้นที่นี้แบ่งเป็นส่วนๆ และชุดท่าต้องผ่านครบทั้ง 5 ส่วน (วงกลมกลาง ด้านขวาและด้านซ้ายทั้งหน้าและหลัง) พร้อมช่วงที่ลงพื้นและพื้นที่ “สูง” (การกระโดด) การออกนอกพื้นที่แข่งขันจะถูกตัดคะแนนโดยกรรมการ (juge d’entrée) และการยกตัวนับเป็นพื้นที่หนึ่ง ด้านการให้คะแนนของ UFOLEP คะแนนเทคนิคเต็ม 20 มีระดับประกอบ และมีการหักคะแนนเมื่อไม้คทาตก รับคืนไม่ดี ไม้คทาหยุดนิ่ง คทากรล้ม เสียการทรงตัว หรือท่ายิมนาสติกที่อันตราย

ขบวนพาเหรดมีตรรกะอีกแบบ ใน Parade Corps (IBTF) ซึ่งออกแบบมาสำหรับขบวนพาเหรดบนถนน กฎหลักคือการเคลื่อนเท้าต่อเนื่อง คือวางเท้าเต็มฝ่า (เดิน กระทืบ กระโดด หรือกระโดดเขย่ง) อย่างน้อยทุกสองจังหวะ และหยุดโดยไม่ก้าวเดินได้ไม่เกิน 16 จังหวะสำหรับช่วงแนะนำตัวหรือช่วงเริ่ม ใช้การควงคทาได้ทุกรูปแบบและท่าเต้นได้ทุกท่า การแสดงความเคารพไม่บังคับ และไม่ต้องเคลื่อนไปข้างหน้าตลอดเวลา การเตรียมขบวนพาเหรดจึงให้ความสำคัญกับจังหวะการเดินและความชัดเจนของภาพ มากกว่าการผ่านโซนบังคับของพื้นที่แข่งขัน

สุดท้าย ต้องรู้กรอบสหพันธ์ของตัวเอง เพราะภาพรวมแตกเป็นหลายส่วน ในฝรั่งเศส FFSTB ซึ่งตั้งขึ้นในปี 2560 จากการควบรวมที่กระทรวงสนับสนุน และได้รับสถานะ “กีฬาระดับสูง” ให้นักกีฬาระดับแนวหน้าในปี 2564 อยู่ร่วมกับ UFOLEP (ซึ่งตั้งประเภท Twirling-Bâton ในปี 2525 ตามแนวคิด “กีฬาเพื่อทุกคน”) และ FSCF ในระดับนานาชาติ IBTF เกิดจากการควบรวม WBTF กับ WFNBTA สหพันธ์แต่ละแห่งมีกฎและตัวเลขของตัวเอง ก่อนสรุปท่าเต้น ให้ตรวจกฎที่ใช้กับการแข่งขันของคุณ แทนที่จะเหมารวม